Schilderijen en kunstwerken met (blok)fluiten

Fresco op de "Tomba del Tuffatore", circa 480 voor Christus,

Museum Paestum, ZuidItaliŽ

 

In Paestum, Zuid-ItaliŽ is in  1968 een Griekse graftombe ontdekt uit ongeveer 480 vůůr Christus. De Grieken beheersten toen dit gebied en de plaats heette in het Grieks Poseidonia. De graftombe is beschilderd met vijf freschi. Op de dekplaat is een prachtig fresco geschilderd van een in het water duikende Griek, vandaar de naam van de tombe: Tomba del Tuffatore: graftombe van de duiker.

Op nevenstaand fresco is een aulosspeler afgebeeld met een dubbele aulos

Simone Martini (Siena 1284 - Avignon 1344) Investitura di San Martino (Installatie in  krijgsdienst van Sint Maarten)  Detail van de musici (100 x 82 cm). 1317-1319. Fresco. Kapel van Sint Maarten, benedenbasiliek  San Francesco, Assisi, ItaliŽ

 

Simone Martini leefde een tijd in de stad Assisi. Hij maakte daar een van zijn grootste fresco’s voor de kapel van Martinus van Tours in de San Francesco. Op de fresco’s stonden scŤnes uit het leven van Sint Martinus.

Dat is de "Sinte Maarten" wiens feestdag in Nederland op 11 november luidruchtig door het op snoep beluste jonge volk wordt gevierd, en de naamgever van de Martinitoren in Groningen.

 

Pieter van Steenwijck (ca 1615-na 1654): 'Allegorie bij de dood van Admiraal Tromp' (1653)

Stedelijk Museum De Lakenhal te Leiden.

  

Op een tafel zijn een aantal voorwerpen gerangschikt, waaronder een portret van Admiraal Tromp, een zeeheld die gestorven is in de slag bij Scheveningen in 1653. Verder: een kandelaar met een gedoofde kaars, een boek geopend op de titelpagina `Oratio Funebris' van Anthonius Thysius (uitgegeven in 1653), een grote schelp (een aanduiding dat de admiraal zeeman was), een zwaard in de schede, een gepluimde hoed op een schedel (een waarschuwing tegen wereld≠se trots en ijdelheid), een lauwerkrans rond een wereldbol (een aanduiding dat bekendheid van deze man en zijn daden verder reiken dan zijn dood) en een sopraan blokfluit met een metalen versterking rond het mondstuk, waarvan alleen het bovenste gedeelte zichtbaar is.

 

Johann Christhoph Weigel (1654 - 1725): Der Pfeiffenmacher; kopergravure, 1698)

Dayton C. Miller fluit Coleectie, muziekafdeling. Library of Congress, Washington, Verenigde Staten.

Naast blokfluiten is duidelijk  een accoordfluit afgebeeld.

 

Jan van Logteren (18e eeuw, kan ik verder geen data van vinden: houtskulptuur van een blokfluitspeler, maakt deel uit van het beroemde MŁller-orgel in de Grote of Sint  Bavokerk in Haarlem

 

 

Deze skulptuur toont de torso van een krachtig gebouwde man met gespierde armen, die een barokke tenorblokfluit bespeelt.

Christian MŁller bouwde het orgel tussen 1735 en 1738 voor de Grote of Sint Bavokerk in Haarlem. In het rugpositief zict ook een register met de naam "Fluit douce"

(gegevens en foto: Jan Bouterse, Tibia  3/2006)

 

Girolamo Romanino (1485/87- ca. 1560), een briljante Italiaanse kunstschilder, schilderde dit fresco in 1531 in het Castello del Buonconsiglio in Trento, ItaliŽ. Er wordt (door amateurs) gespeeld op een sopraan, twee altblokfuiten en een tenor. Volgens sommigen lijken de blokfuiten sterk op die van bloklfuitbouwer Claude Rafi

 

 

 

 

 

Cornelis Norbertus Gijsbrechts: "Trompe l'oeil met muziekinstrumenten," , 1672, olie op canvas, 168 x 11580 cm  Copenhagen, Statens Museum for Kunst.

 

 

 

 

Afbeelding uit een gebedenboek uit de 15/16de eeuw uit Klooster Medingen; Gottfried Wilhelm Leibniz Bibnliothek Hannover.

In al dit soort boeken en bladen uit vrouwenkloosters uit deze periode bevinden zich nooit afbeeldingen van dwarsfluiten maar altijd wel van fantasiefiguurtjes met blokfluitachtige instrumenten.  

 

Portret van Elizabeth Spiegel (Het gehoorszintuig), olie op hout, Dirck Dircksz. Santvoort, 1639, Cleveland Museum of Art

 

Engel met Renaissanceblokfluiten, fragment Hoogaltaar (1512-1516) van Hans Baldung Grien (1584 – 1545) kathedraal MŁnster in Freiburg in Bresgau. Het elf panelen tellende altaarstuk is zijn meesterwerk.